25 februari 2016, Energie en lepels

In mijn blog van november 2015 heb ik (samen met Hettie) beschreven wat het effect van onze kanker is geweest op onze omgeving: “hoe nu verder”?

Wat een belangrijke factor is om verder te kúnnen gaan, is de beschikbaarheid van onze energie en hoe wij daar mee om kunnen, nee moeten gaan. Dit is voor mensen soms niet helemaal te begrijpen terwijl het voor ons ook lastig is om uit te leggen. Hettie kwam deze uitleg tegen en heeft die bewerkt. (Het verhaal circuleerde al langer op internet, maar zichtbaar vertaald door een machine.)

De lepeltheorie.
Mijn vriendin en ik zaten te praten. We kennen elkaar goed, en de meeste tijd spraken we over onbelangrijke dingen die voor ons op dat moment wel belangrijk waren. We waren niet altijd serieus, en vaak waren we aan het lachen. Dat was toen, maar nu praten we vaak over andere dingen.

Toen ik wat medicijnen nam tijdens de lunch, keek ze me aan met een vreemd soort van staren, zonder iets te zeggen. Toen vroeg ze me zomaar uit het niets hoe het voelt om kanker te hebben met alle beperkingen van dien en om ziek te zijn. Ik schrok een beetje, niet zozeer om de vraag, maar ook omdat ik dacht dat ze alles over kanker wist. Ze ging met me mee naar de doktoren, ze zag me soms somber van de pijn, wat was er dan nog meer wat ze moest weten?

Ik begon wat te praten over pillen, ongemakken en pijnen, maar ze vroeg door, leek niet tevreden te zijn met mijn antwoord. Ik was een beetje verrast omdat ze de hele weg met mij had gelopen. Toen keek ze me aan met een blik, die ieder ziek mens heel goed kent, het gezicht van pure nieuwsgierigheid van iets wat niemand die gezond is echt kan snappen. Ze vroeg me hoe het voelde, niet lichámelijk, maar hoe het voelde om mij te zijn, ziek te zijn.

Terwijl ik probeerde woorden te vinden, keek ik rond, om tijd te rekken en om te denken. Hoe beantwoord ik een vraag die ik zelf ook moeilijk vind? Hoe leg ik ieder detail van iedere dag , beperkt te zijn, en emoties die een ziek mens doormaakt uit aan iemand die gezond is. Ik had het op kunnen geven, een grapje kunnen maken zoals ik vaak doe, en van onderwerp kunnen veranderen, maar ik dacht als ik niet probeer het haar uit te leggen, hoe kan ik dan van haar verwachten dat ze het begrijpt. Als ik het niet kan uitleggen aan mijn beste vriendin, hoe kan ik dan, wat ik meemaak elke dag uitleggen aan iemand anders? Misschien zelfs wel aan mezelf.

Ik kwam op het idee om het uit te leggen aan de hand van een stapeltje lepels. Ik pakte alle lepels van de tafel. Ik keek haar in de ogen en zei “Hier ga je dan, je hebt Kanker”. Ze keek me een beetje verbaasd aan niet wetend wat ze kon verwachten. De koude metalen lepels klikten in mijn handen terwijl ik ze rangschikte en aan haar gaf.

Ik vertelde haar, dat het verschil tussen ziek zijn en gezond zijn is, dat een ziek mens keuzes moet maken, en constant moet nadenken over dingen terwijl de rest van de wereld dat niet hoeft. De gezonde mensen hebben de luxe van een leven zonder keuzes, een gift die de meeste mensen als vanzelfsprekend zien.
De meeste mensen starten de dag met onnoemelijk veel mogelijkheden, en energie om te doen wat ze maar willen, vooral jonge mensen. Voor het grootste deel, hoeven ze zich geen zorgen te maken over de effecten van hun bedrijvigheid. Dus om het uit te leggen gebruikte ik lepels. Ik wilde dat zij iets vast kon houden, en ik wilde iets weg kunnen nemen, omdat de meeste mensen met een chronische ziekte, moeten leven met het “verlies” van het leven wat ze eerder wel hadden. Als ik de controle zou houden over het wegnemen van lepels, dan zou ze weten hoe het voelt dat iemand of iets, in dit geval kanker, controle over je leven heeft.

Ze pakte de lepels. Ze leek bij bijna als een grap op te vatten. Ze had niet in de gaten hoe serieus ik nog zou worden. Ik vroeg haar de lepels te tellen. Ze vroeg waarom, en ik vertelde haar, dat als je gezond bent, je verwacht dat je altijd lepels (energie) genoeg hebt. Maar als je de dag moet plannen met weinig energie, moet je precies weten met hoeveel lepels je de dag start. Het geeft ook geen garantie dat je er onderweg nog wat verliest, maar het helpt tenminste te weten hoe je start. Ze telde 12 lepels. Ze lachte en zei dat ze er meer wilde hebben. Ik zei nee…. Ik wil ook altijd meer lepels, en ik heb nog geen manier gevonden er meer te krijgen, waarom zou zij er wel meer hebben? Ik vertelde haar dat ze er altijd op bedacht moest zijn hoeveel ze er had, en ook de lepels niet te laten vallen omdat ze nooit mag vergeten dat ze kanker heeft.

Ik vroeg haar, haar dagelijkse bezigheden te vertellen, inclusief de simpelste dingen. Terwijl ze vertelde over alle dingen, ook leuke dingen, legde ik haar uit dat iedere bezigheid haar een lepel kost. Terwijl ze vertelde over het iedere ochtend opstaan en klaarmaken om naar haar werk te gaan, nam ik een lepel weg. Ik zei “nee!” Je staat niet zomaar op. Eerst doe je je ogen open, en je komt er achter dat je te laat bent doordat je slecht geslapen hebt. Je kruipt stram en stijf uit bed, en je moet eerst eten, voor je iets anders kunt doen, want als je niets eet kun je ook je medicijnen niet nemen, en kun je meteen alle lepels van vandaag inleveren, en die van morgen ook. Ik nam weer een lepel weg, en ze realiseerde zich dat ze zich nog niet eens had aangekleed. Douchen kost haar een lepel.. Het aankleden koste haar alweer een lepel. Ik stopte haar weer, en brak iedere taak af om haar duidelijk te maken dat ze over ieder detail moest nadenken. Je kunt niet zomaar wat kleren aandoen als je ziek bent. Ik heb meer tijd nodig heb om te zorgen dat ik er goed uitzie.

Ik denk dat ze het begon te begrijpen terwijl ze in theorie nog niet eens op haar werk was en nog maar 6 lepels over had. Ik vertelde haar dat ze de rest van haar dag precies uit moest stippelen, want als de lepels op zijn, zijn ze ook op. Soms kun je de lepels van morgen gebruiken, maar de volgende dag is dan beperkter met minder lepels. Ook leef je met de gedachte dat morgen misschien een dag is dat je verkouden wordt, of een infectie krijgt, of te moe bent.. Dus je wilt nooit met te weinig lepels komen te zitten, omdat je nooit weet wanneer je ze echt nodig hebt.

We gingen door met de rest van de dag, en langzaam aan begreep ze dat het overslaan van de lunch haar weer een lepel zou kosten, maar ook te lang typen op de computer. Ze werd gedwongen keuzes te maken en over dingen na te denken. Toen we bij het einde van de zogenaamde dag kwamen, zei ze dat ze honger had. Maar ze had nog maar 1 lepel over. Als ze zou koken zou ze geen energie ( lepels) meer over hebben om de afwas te doen. Als ze uit eten zou gaan, zou ze misschien te moe kunnen zijn om veilig in de auto naar huis te rijden. Ze besloot soep te maken, omdat dat makkelijk was. Ik zei tegen haar dat het nog maar 19.00 uur was, je hebt de rest van de avond nog maar 1 lepel, dus kun je misschien iets leuks doen, of je huis poetsen, of een kort bezoekje, maar je kunt het niet allemaal doen.

Zelden zag ik haar emotioneel, en toen ik haar tranen zag, wist ik dat ik dat ze het begreep. Ik wilde niet dat mijn vriendin verdrietig werd, maar op hetzelfde moment was ik blij dat iemand mij eindelijk een beetje begreep. Ze vroeg mij: “Hoe doe je dat? Doe je dit werkelijk iedere dag?” Ja ik doe dit elke dag. sommige dagen gaan slechter dan andere en sommige dagen heb ik meer lepels dan andere dagen. Maar ik kan het nooit vergeten, ik moet er altijd aan denken. Ik had nog een reserve lepel, omdat ik heb geleerd om te leven met een reservelepel in mijn zak. Ik wil graag voorbereid zijn.

Het is moeilijk, het moeilijkste wat ik heb geleerd is om het kalm aan te doen en niet alles te doen wat ik zou willen. Hier deal ik iedere dag mee. Ik vind het erg om buitengesloten te worden, thuis te moeten blijven terwijl ik weg zou willen gaan, dingen niet gedaan te kunnen krijgen omdat het niet gaat. Gezonde mensen kunnen simpel dingen doen, ik moet mijn eigen plan trekken, een strategie maken. Deze levensstijl maakt het verschil tussen zieke en gezonde mensen. Voor gezonde mensen is er de wonderlijke mogelijkheid, niet te denken maar te doen. Dat wat ik vroeger zelf ook kon en zo heerlijk vond. Maar die vrijheid is weg en die vrijheid mis ik meer dan ik kan zeggen.

Misschien kan een gezond mens dit nooit helemaal begrijpen, maar ze zou tenminste begrijpen waarom ik sommige avonden niet uit eten kan gaan, of dat ik niet naar iemand toe kan gaan.
Met nog 1 lepel in mijn hand zei ik; “ ben maar niet bezorgd. Ik begin dit als een zegen te zien. Het dwingt me om over alles wat ik doe na te denken. Het maakt dat ik bewuster leef dan ooit.
Weet je wel hoeveel lepels sommige mensen iedere dag verspillen? Ik heb geen ruimte voor weggegooide tijd, of weggegooide lepels, en ik heb er voor gekozen deze tijd met jou te gebruiken.”
Als ik er voor kies om tijd met jou door te brengen, weet dan, dat je heel speciaal voor me bent omdat je een van mijn lepels hebt.

 

5 thoughts on “25 februari 2016, Energie en lepels

  • Esther

    on

    Zo pakkend dit he? Zal voor velen van toepassing zijn?

  • Wat een ontzettend goed voorbeeld om mensen op deze manier te laten zien hoe het met de energielevel van ” ons” zit. Ik krijg ook vaak niet begrijpende blikken: Je kunt wel naar een feestje, maar de avond erna niet op visite? Het zijn keuzes die je moet maken inderdaad, en elke lepel is er eentje..
    Ik ga overwegen om een soort gelijke, gelijkenis op mijn eigen blog te plaatsen.
    Misschien dat mensen het dan beter begrijpen… waarom sommige dingen wel kunnen en andere niet..

  • Ik heb inmiddels je blog gelinkt op mijn blog…
    Op mijn FB krijg ik er nu reacties over en vinden dit een heftig, maar zeer confronterend stukje..
    Nogmaals, beter dan dat jij het omschreef zou ik niet kunnen, dus heb jou als voorbeeld genomen…

  • Harm@wp

    on

    Hoi Mieraja,
    Een wat late reactie, ik krijg blijkbaar geen email meer als er berichten zijn én wij zijn in december verhuisd met alle voorbereidingen en obstakels van dien.
    Leuk dat je het, overigens door ons elders opgepikte, lepelverhaal hebt gedeeld in je eigen blog.
    Mooi dat je ook je eigen proces “deelt met de wereld, helder geschreven verhaal ook.
    Het geeft inderdaad een helder inzicht over hoe het werkt.

    Jij bent inmiddels in de voorbereiding op je SCT, ik wens je alle goed en héél veel succes in de komende spannende maanden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *